Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 16 juli 2018

Algemene Beschouwingen Kadernota 2018 Gemeente Grave

Geacht college, leden van de raad, ambtenaren, aanwezigen, beste dorpsbewoners en beste inwoners van de enige stad in het Land van Cuijk. 

Als je over de dijk loopt, voel je je net een toerist. De zon schittert in de maas, het pittoreske stadje met die rijke historie op de achtergrond, wat een mooi plaatje! Met zoveel prachtig natuurschoon. En dan die kleurtjes brug! Als brug naar de toekomst. 

Het team D66 voelt zich sterk betrokken om de mooie gemeente Grave karakteristiek en levendig te houden. Want als je met toeristische ogen naar Grave kijkt, lijkt er niks aan de hand. Maar niets is minder waar!! 

Vandaag behandelen we de kadernota, maar voordat ik u onze kijk geef op de financiële positie van Grave en inga op de inhoud, eerst een opmerking over het ‘document Kadernota’. Het document wat ons richting en sturing moet geven voor de komende vier jaar is helaas lastig te begrijpen voor de gemiddelde inwoner. Je moet financieel goed kunnen lezen om te begrijpen wát er staat. Wat zou het fijn zijn als dit soort documenten begrijpelijker en overzichtelijker zijn. 

Daarnaast mist D66 de bovenliggende kapstok – welke koers gaan we als gemeente varen? Waarheen wijst het kompas? De verkiezingen zijn achter de rug, het college is geïnstalleerd en vandaag maken we keuzes. Gebaseerd op wat? Je zou verwachten dat het coalitieakkoord het vertrekpunt is. Daarin leg je je ambitie en speerpunten voor de komende vier jaren vast en die vertaal je in de kadernota door naar financiële kaders. Maar, hoe begrijpelijk de vertraging ook is, jammer genoeg ligt er, door een verkeerd gekozen volgorde, nog steeds geen coalitieakkoord. Daarmee ontbreekt de bovenliggende visie. En daar waar visie ontbreekt, regeert de boekhouder. 

En die boekhouder, die zal achter zijn oren krabben. Want hoe lastig leesbaar de kadernota ook is, de boodschap die hij geeft is kraakhelder: gemeente Grave koerst aan op een structureel financieel tekort. Er zit een gat in de begroting van 1,5 tot 0,5 miljoen per jaar. Eenvoudig gezegd; wij zitten in een lek bootje. En nu meen ik me te herinneren dat Grave zo nu en dan al niet zo’n lekkere relatie heeft met boten….. Met het vaststellen van deze nota vraagt u ons aan boord te gaan om de komende jaren in deze lekke boot te gaan varen. Met het risico dat het gat in de boot nog groter wordt. Geacht college, beste inwoners van gemeente Grave, vaart u gezellig mee? Is dat verantwoord? 2 

D66 vindt van niet. Tenzij we een paar stevige maatregelen nemen. We zijn als gemeentebestuur immers verantwoordelijk voor zorgvuldige besteding van het belastinggeld van onze inwoners. Dat betekent dat de begroting moet sluiten: structurele uitgaven en inkomsten moeten in balans zijn. Wij vinden het NIET gebruikelijk of acceptabel dat de kadernota een tekort heeft, dit in tegenstelling tot wat onze burgervader suggereerde in zijn column in de Graafsche Courant. Wat D66 betreft is het een kwestie van goed bestuur. In de kadernota staat gelukkig ook dat goed bestuur een speerpunt is. Daaruit blijkt de wil om een oplossing te zoeken. En daarin herkennen we weer de uitgestoken hand! Maar daarvoor moet er nog wel wat gebeuren. Scherper gesteld: D66 kan alleen instemmen met de kadernota onder de voorwaarde dat een aantal zaken geregeld zijn voordat de begroting 2019 wordt opgesteld. 

1. Maak een plan om het financiële tekort structureel te dekken 

Wethouder Joosten heeft in de auditcommissie toegezegd dat het college met voorstellen komt. Deze uitgestoken hand waarderen wij. We zijn benieuwd naar het palet aan keuzes die hij aan de raad aanbiedt. Want er moet wel wat te kiezen zijn. Wij willen tijdens een thema avond dieper ingaan op de kosten/budget stijging. En laten we daar ook inwoners en professionals bij betrekken. 

2. Beheersing van kosten in het sociaal domein 

D66 vraagt bijzondere aandacht voor het sociaal domein. Daar ligt een belangrijke oorzaak van het financieel tekort. Er is onvoldoende beheersing van de kosten in het sociaal domein. 

We zijn als gemeente verplicht zorg te verlenen en dat willen we ook, laat daar geen enkel misverstand over zijn. Maar we zijn afhankelijk van een rijksbijdrage die nogal wisselend is (zie mei en september circulaire). Onze beleidsruimte is dus beperkt. Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg de komende jaren toe. Meer doen met minder geld is het credo. Het is van belang dat we zicht en grip krijgen op het sociaal domein. Zodat we zeker weten dat degenen die zorg nodig hebben dat ook krijgen EN we de kosten kunnen beheersen. Uit voorbeelden in andere gemeenten (bijvoorbeeld Wijchen) blijkt dat er oplossingen en mogelijkheden liggen in monitoring van cliëntstromen, preventie en afspraken met verwijzers. 

3. Zicht en grip op verbonden partijen De gemeente Grave heeft maar liefst 15 verbonden partijen: samenwerkingsverbanden waar de gemeente aan deelneemt. Een van de diverse praktijkvoorbeelden waaruit blijkt dat gemeente Grave nog maar zeer beperkt zelfstandig is. We vragen het College kritisch te bezien hoe de verbonden partijen bijdragen aan de Graafse samenleving, en hoe de samenwerking met het lokale veld gestalte krijgt. En ook willen we graag weten hoe we als raad kunnen sturen op de dienstverlening van deze partijen! Welke mogelijkheden hebben wij om in te grijpen? Als zij financieel het schip ingaan, gaan wij mee. 3 

4. Voorlopig geen nieuw beleid 

D66 stelt voor géén nieuw beleid op te nemen tot bekend is hoe we de begroting sluitend krijgen. Wettelijke verplichtingen vallen daar buiten, die voeren we uit. 

5. Coalitieprogramma verwerken. Als D66 vertrouwen wij op een coalitieakkoord zoals de brug: kleurrijk aan oplossingen en verbindend. De financiële gevolgen van dit programma kunnen natuurlijk nog niet doorgerekend worden. Al weten we wel dat de extra wethouder Grave de komende paar jaren een paar ton kost. Deze kosten zijn nog niet verwerkt in de kadernota. Wel zijn we erg benieuwd wat Grave deze extra wethouder gaat opleveren. We zien alle ambitieuze plannen en de benodigde budgetten uiteraard met interesse tegemoet en zullen ze positief maar kritisch toetsen aan onze eigen inspirerende leidraad zoals die te vinden is op onze website. 

Tot zover onze financiële uiteenzetting met een alarmerende oproep: laat de boot niet zinken, maak schoon schip. 

(Inhoud) 

Ik ga nu over naar de inhoudelijke punten uit de kadernota. 

Programma 1: dienstverlening, veiligheid en bestuur 

  • Interactief met de omgeving. Als D66 juichen wij dit toe! D66 heeft als fundament dat we vertrouwen op de eigen kracht van mensen, dus wij hechten aan de inbreng van de inwoners, dit is van groots belang. We hopen wel dat dit speerpunt tweerichtingsverkeer is. Met andere woorden, we betrekken de inwoners én ondernemers bij de vorming van onze plannen, en andersom staat onze deur ook open als zij met plannen komen. Daarom de oproep aan alle inwoners en ondernemers om ook actief invulling te geven aan het woordje “inter”. Dat betekent niets anders dan dat uw inbreng zeer gewenst is! De gemeente is geen ver van je bed show, de gemeente dat zijn wij met z’n allen. 
  • Ruimte bieden aan democratische vernieuwing. Wij als D66 hebben dit in ons DNA en vragen ons af hoe deze vernieuwing eruit gaat zien? We gaan daar graag het gesprek over aan. 
  • Rol en positie in de regio. In de Kadernota staat dat er inzicht nodig is in de rol en positie van Grave in de regio. Dat is geen overbodige luxe. Zeker niet nu drie gemeenten: Boxmeer, Cuijk en St Antonis hebben laten weten herindeling serieus met elkaar te willen verkennen. Blijft Grave straks achter met een uitgekleed GM (Grave-Mill), wat eerder CGM was? Is er al in beeld wat dat betekent voor Grave? – weinig goeds kan ik u vertellen. Wat doen we op dit punt met de uitslag van de opiniepeiling herindeling? Het merendeel van de inwoners kiest vóór een vorm van herindelen. 

4 

Sterker nog, als de opiniepeiling een vriendschappelijk potje voetbal zou zijn geweest van de “dorpen” tegen de “stad” had u de einduitslag 3-1 op de borden gezien: de inwoners van de dorpen hebben overduidelijk gekozen vóór een samenwerkingsverband. Zowel in Escharen als Velp en Gassel hebben de inwoners met respectievelijk 66 – 68 en 70 % vóór gestemd. D66 hoopt dat de coalitie niet alleen de stad Grave in het vizier heeft, maar zeker ook in dit onderwerp een verbindende brug legt en de mening van de dorpsbewoners serieus neemt in de toekomstvisie. 

Programma 2: Openbare ruimte, recreatie en toerisme 

Project Historische Grave realiseren. Bij het trekken van toeristen hoort voor D66 ook zorgen voor een aantrekkelijke binnenstad. Zorg voor bedrijvigheid en los de leegstand op. Onze suggestie: Maak hier actief én pro-actief werk van door ondernemers te betrekken. Wij pleiten voor het aantrekken van ambachtelijke bedrijvigheid nieuwe stijl aansluitend op ontwikkelingen in Eindhoven (IT, design) en beroepsopleidingen in de regio (ROC). Dat vraagt om een goed vestigingsklimaat. Hiermee wordt de leegstand tegen 

gegaan; historische panden kunnen zo een moderne, nieuwe bestemming krijgen. We zien dit punt graag terugkomen op de agenda. 

Programma 3: Bouwen, wonen en milieu 

Klimaatbestendig Land van Cuijk 3 en Aardgasvrije wijken. De ambities die er liggen zijn hoog, fantastisch. Met grote interesse kijken we uit naar het projectplan en de concrete acties. Het ministerie presenteert het klimaatakkoord waar D66 hard aan heeft meegewerkt. Dit is een mooie aanleiding om onze eigen inwoners op de hoogte te brengen en te betrekken, bij het lokale klimaatbeleid en de energietransitie. Een beter klimaat is geen actie van de overheid alleen, daar moeten we met zijn allen voor zorgen. We hopen dat er in het projectplan ruimte is opgenomen voor het actief betrekken van inwoners. 

Programma 4: Kind, cultuur en sport 

Jeugdbeleid. Er staat een plus bij de financiële afwijkingen. We willen dat budgetten die voor jeugd zijn gereserveerd ook naar de jeugd toegaan. Een jeugdraad en alle kinderen aan het sporten. Dát zien wij graag gerealiseerd. Daarnaast wil ik u graag wijzen op de vele voorbeelden van inspiratie gevende organisaties en creatieve uitwerkingen in het land die juist zeer kostenbesparend zijn én tegelijkertijd winst voor de jeugd geven in de breedste zin van het woord. 5 

Programma 5: Maatschappelijke zaken 

Transformatie jeugdhulp. Wederom de oproep vanuit D66 – zet in op preventie binnen de jeugdzorg. Zorg dat je grip krijgt op de kosten. 

Tot slot Samenvattend zou ik willen concluderen; wij hebben hier het voorrecht om dagelijks van de toeristische ervaring te genieten, wij belijden allen de liefde voor deze prachtige gemeente, we zijn het op veel punten eens, we verschillen hoogstens van mening over de manier waarop. Wij willen ons samen met inwoners en ondernemers inzetten om deze gemeente voortvarend mee te laten doen, toekomst gericht, met de wind in de zeilen, in een solide bootje!

En voorts zijn wij van mening 

dat jullie allemaal geweldige mensen zijn. 

Dank u wel.